8. Sınıf Tutku Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Katı, Sıvı ve Gaz Basıncı Cevapları

Sponsorlu Bağlantılar

8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Tutku Yayıncılık 3. Ünite Basınç Sayfa 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85  Katı, Sıvı ve Gaz Basıncı Etkinlik Soruları ve Cevapları
8. Sınıf Tutku Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 75 Cevabı
Basınç nedir?
Cevap: 

Herhangi bir gücün, kendisine engel olan bir yüzey üzerine yaptığı zorlamanın yüzölçümü birimine düşen miktarına basınç denir.

Örneğin; sert nesneler, üzerine konuldukları yüzeylere yere doğru, sıvılar içinde oldukları kabın dibine ve yanlarına, gazlar ise içinde kapalı oldukları kabın her yönüne doğru basınç yaparlar.

Basıncın günlük yaşamdaki uygulamaları nelerdir?
Cevap: 

Günlük hayatımızda katı, sıvı ve gaz basıncından sık bir şekilde yararlanırız. Balta, bıçak, toplu iğne, çivi, vida ve büyük kayaların parçalanmasında kullanılan kama benzeri araçlar  katıların basıncı iletmesi özelliğinden yararlanılarak yapılmıştır. Katı cisimlerin geniş yüzeylerine uygulanan kuvvet değişmeden direk sivri uca iletilir. Kuvvetin uygulandığı yüzeyden daha küçük olan sivri yüzeyde ise daha büyük basınç elde edilir.

8. Sınıf Tutku Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 76 Cevabı
İş makinesi paletlerinin veya kamyon tekerleklerinin yüzeylerinin geniş olmasının nedeni nedir? Tahminlerde bulununuz.
Cevap:  

Basınç, hareket ve kuvvet oluşturmak için iletimin sağlanması şeklinde işten ve kuvvetten kazanç sağlamak için çeşitli iş makinelerinde fiziksel bir güç olarak kullanılır. Basınç ve yüzey alanı arasında bir orantı vardır. Bu orantı ters orantı olarak gerçekleşmektedir. İş makinesi paletlerinin ya da kamyon tekerleklerinin yüzeylerinin geniş olmasının sebebi basıncı azaltmak ve güvenliği sağlayarak hareketi yerine getirmek içindir. Yüzey alanı arttıkça, basınç etkisi ve iletimi de azalma olur. Böylece daha kolay taşıma işleri yapılır. İş makinelerinde bu şekilde lastiklerin kullanılması bilinçli olarak yapılan bir çalışmadır.

Otomobil ve iş makineleri gibi araçlarda bulunan hidrolik sistem nasıl çalışır? Araştırınız.
Cevap:  

Basınç yaşamımızın her alanında karşımıza çıkan fiziksel bir güç türüdür. Basınç iletimi de basıncın bir yerden başka bir yere geçmesi anlamına gelmektedir. Basınç iletimi, otomobil ve iş makineleri gibi araçlarda bulunan hidrolik sisteminin çalışma mantığını oluşturur. Basınç iletimi fiziksel bir güç olarak hemen hemen her yerde kullanılmaktadır. Otomobil ve iş makinelerinde bulunan hidrolik sistem genelde sıvıların basınç iletimi prensibine bağlı olarak çalışır. Sıkıştırılabilir olan akışkan olan maddelerin, sağladığı basınçla ve bu basıncın iletimi ile hareket sağlanması ve mekaniğin oluşması sağlamaktadır. Hidrolik sistemi, hareket ve kuvvet üretmek için gerçekleştirilen basınç iletimi anlamına gelmektedir.

8. Sınıf Tutku Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 77 Cevabı
Basınç Nedir?
Suya dalan bir dalgıç, derinlere indikçe suyun vücudunda bir baskı oluşturduğunu hisseder. Dağın zirvesine tırmanan dağcı, yükseklere çıktıkça kulaklarında bir etki hisseder. Paraşütle yeryüzüne inen bir sporcu da benzer bir durumla karşılaşır. Acaba bunların sebebi nedir?
Cevap: 

Atmosfer basıncından dolayı böyle olmaktadır. Açıklama için aşağıdaki notlara ayrıntılı bir şekilde bakmanız yeterli olacaktır.

Atmosfer basıncını etkileyen faktörler şu şekildedir:

1. Sıcaklık

Hava ısındığı zaman genleşir ve hafifler. Soğuduğu zaman ise sıkışır ve ağırlaşır. Bu sebeple havanın soğuk olduğu yerlerde basınç yüksek, sıcak olduğu yerlerde ise düşük olur. Yani sıcaklıkla basınç arasında bir ters orantı vardır. Bundan dolayı ekvatorda alçak basınç alanı, kutuplarda ise yüksek basınç alanı bulunmaktadır.

2. Mevsim

Mevsime göre sıcaklık değiştiği için atmosfer basıncında da değişme olur. Örneğin; Türkiye’de yaz mevsiminde daha çok alçak basınç alanları, kış mevsiminde ise yüksek basınç alanları oluşmaktadır.

3. Yükseklik

Yükselti ile basınç arasında ters orantı vardır. Yükseklere çıkıldığı zaman atmosferin basıncı düşer. Bunun sebebi yükseldikçe atmosferin kalınlığı ile birlikte ağırlığının ve gazlarının yoğunluğunun azalmasıdır.

4. Yer çekimi

Yer çekimi ile basınç arasında doğru bir orantı vardır. Yer çekimi arttığı zaman basınçda da artış olur. Cisimlerin ağırlığı yer çekimine bağlı olur. Yer çekimi dünyanın şeklinde dolayı ekvatorda az, kutuplarda ise fazla olmaktadır. Buna bağlı olarak hava basıncı ekvatorda, kutuplara göre daha az olur

5. Dinamik Etkenler

Hava kütlelerinin alçalarak yığılması ya da yükselerek seyrelmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır. Örneğin; troposferin üst kısımlarında ekvatordan kutuplara doğru esen ters alize rüzgarları dünyanın günlük hareketinin etkisiyle 30° enlemleri civarında alçalarak yüksek basınç alanlarını oluşturmaktadır.

Katı Basıncı
Katı maddeler ağırlıkları nedeniyle bulundukları yüzeye kuvvet uygular ve bu kuvvetin etkisiyle basınç oluşur. Örneğin kumsalda çıplak ayakla kuma bastığınızda ağırlığınız kadar kuvvet uygularsınız. Oluşan basıncın etkisiyle kumda iz bırakırsınız. Acaba geniş tabanlı bir ayakkabı giyip kuma basarsanız kumda oluşan izin derinliği değişir mi? Katı basıncını etkileyen değişkenler nelerdir? Bunları gözlemlemek amacıyla aşağıdaki etkinliği yapınız.
Cevap:  

Katı Basıncı : Katılar ağırlıklarından ötürü ve kendilerine uygulanan kuvvetleri aynen ilettiklerinden bulundukları zemine bir etki yaparlar. Bu etkiye Katı Basıncı adı verilir.

– Basınç P harfi ile gösterilmektedir.

– Katı basıncını hesaplayabilmek için Cismin ağırlığının veya Uygulanan Kuvvetin büyüklüğünü Yüzey Alanına bölmemiz gerekir. Yani şu şekildedir:

P = G(F) / S dir.

– Yukarıdaki formülden de anlaşılacağı üzere katı basıncını etkileyen faktörler şöyledir :
– Cismin Ağırlığı
– Yüzey Alanı

Katıların basıncı ağırlık ile doğru orantılı, yüzey alanı ile ters orantılıdır. Yani, cismin ağırlığı arttığı zaman uyguladığı basınçta artar. Yüzey alanı arttığı zaman cismin uyguladığı basınç ise azalır.

8. Sınıf Tutku Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 79 Cevabı
Sıvı Basıncı
Bir yüzücü, suda yüzerken suyun vücuduna bir baskı yaptığını hisseder. Sıvılar da katılar gibi basınç oluşturma etkisine sahiptir. Tüm sıvılar, içinde bulunan cisimlere bir basınç uygular. Acaba sıvı basıncını etkileyen değişkenler nelerdir? Tahmin ediniz. Tahminlerinizi test etmek amacıyla bir sonraki sayfadaki etkinliği yapınız.
Cevap:  

Sıvı basıncını etkileyen iki önemli faktör vardır. Bunlar sıvının yoğunluğu ve sıvının derinliğidir. Bir sıvının yoğunluğu ve derinliği arttığı zaman basınçta artmaktadır.

Katılar gibi sıvılar da basınç uygulamaktadır. Sıvılar sıkıştırılamaz ve bu sebeple basınç uygulamak sıvıyı hareket geçirir. Bir sıvı içerisinde herhangi bir noktaya uygulanan basınç, anında sıvının her tarafına iletilmektedir. Bu önemli ilke, otomobilleri ezmek için kullanılan büyük presler, buldozer ve ekskavatör gibi hidrolik iş makinelerinde de kullanılmaktadır.

8. Sınıf Tutku Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 84 Cevabı
Siz de katı, sıvı ve gazların basınç özelliklerinin günlük yaşam ve teknolojideki uygulamalarına örnekler veriniz. Bununla ilgili bir poster hazırlayabilirsiniz.
Cevap: 

Katı basıncının kullanıldığı yerler şu şekildedir:

  • İş makinelerinin lastikleri yerine paletleri vardır. Bu şekilde yükle toprağa batmaları önlenir.
  • Bıçağın ucunun sivri olması  basınçla daha iyi bir şekilde batması içindir.
  • Çivilerin sivri olması basıncın daha iyi iletilmesini sağlamaktadır.

Sıvı basıncının kullanıldığı yerler şu şekildedir:

  • Pistonların çalışması,
  • Vinçlerin çalışması,
  • Emme basma tulumbalarda,
  • Hidrolik sistemlerde,
  • Arabaların fren sistemlerinde.

Gaz basıncının kullanıldığı yerler şu şekildedir:

  • LPG ve yangın tüplerinde,
  • Deodorantlarda,
  • Otobüslerin kapılarının açılıp kapanmasında,
  • Tansiyon aletinde,
  • Topun şişirilmesinde.
8. Sınıf Tutku Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 85 Cevabı

Bölüm Sonu Değerlendirmesi

1) Beyza, katı cisimlerin yüzeye uyguladığı basıncın cismin yer ile temas ettiği yüzey alanına bağlı olup olmadığını deneyerek keşfetmek istiyor. Bunun için kumlu yüzey ve özdeş cisimleri kullanarak aşağıdaki düzenekleri hazırlıyor.
Beyza’nın amacına ulaşabilmesi için hazırladığı deney düzeneklerinden hangi ikisini kullanması gerekir? Neden? Açıklayınız. Cevabınızı aşağıdaki noktalı yere yazınız.
Cevap:

Bu etkinliği siz yapmalısınız.

2) Aşağıdaki akvaryumda numaralandırılarak belirtilen balıklar şekildeki konumlarda bulunmaktadır. Bu balıklara su tarafından bir basınç uygulanmaktadır. Balıklara etki eden sıvı basınçları arasında nasıl bir ilişki vardır? Açıklayınız. Balık numaralarını kullanarak cevabınızı aşağıdaki noktalı yere yazınız.
Cevap: 

Balıklar, su içinde bulundukları derinliğe bağlı olarak farklı miktarda basınca maruz kalırlar. Bazı balık çeşitleri yüksek basınca dayanamadıkları için derin sularda yaşayamazlar. Sıvı basıncı, derinlik arttıkça artmaktadır.

Konu ile ilgili düşünceleriniz varsa aşağıda yorum kısmında belirtebilirsiniz.

Sponsorlu Bağlantılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir